Từ lâu, nhu cầu thực phẩm sạch là một trong những tiêu chí hàng đầu của người tiêu dùng Việt Nam. Để có thực phẩm sạch, nhiều người chọn cách bỏ ra một khoản tiền không nhỏ để mua những thực phẩm hữu cơ. Nhưng cũng có không ít người lại chọn cách trồng rau xanh ngay tại nhà, đặt biệt là khu vực sân thượng. Đồng thời, để bảo vệ vườn rau, nhiều gia đình đầu tư hẳn một nhà lưới nông nghiệp. Trong bài viết hôm nay, công ty Xây Dựng Nhanh Nhanh sẽ hướng dẫn cho bạn cách làm nhà lưới trồng rau trên sân thượng đơn giản, tiết kiệm.
Những lợi ích khi sử dụng nhà lưới trên sân thượng
Tạo điều kiện sinh trưởng thuận lợi cho cây
Nhà lưới giúp điều chỉnh lượng nước mưa, tránh tình trạng xói mòn đất và ngập úng cho cây trồng. Vào những ngày nắng gắt, nhà lưới làm giảm nhiệt độ và cường độ ánh sáng, bảo vệ cây khỏi bị cháy lá và mất nước.
Ngăn chặn tác nhân gây hại
Nhà lưới giúp ngăn côn trùng, chuột và các động vật gây hại khác tiếp cận cây trồng. Nhờ đó, bạn có thể hạn chế tối đa việc sử dụng thuốc trừ sâu và phân bón hóa học, giữ rau sạch và an toàn hơn.
Kiểm soát môi trường trồng hiệu quả
Việc trồng rau trong nhà lưới giúp bạn dễ dàng kiểm soát môi trường như độ ẩm, ánh sáng và nhiệt độ. Điều này hỗ trợ cây phát triển mạnh mẽ, đồng đều và tăng năng suất thu hoạch so với phương pháp trồng truyền thống.
Nên chọn nhà lưới trồng rau dạng nào?
Có 2 kiểu nhà lưới phổ biến, tùy theo mục đích trồng rau và ngân sách đầu tư, bạn nên chọn đúng loại nhà lưới ngay từ đầu để tối ưu chi phí và đảm bảo hiệu quả.
Nhà lưới trồng rau dạng kín
Đây là dạng nhà lưới được che phủ toàn bộ mái, tường và cửa bằng lưới, tạo không gian gần như khép kín. Ưu điểm lớn nhất là hạn chế côn trùng gần như tuyệt đối. Nó sẽ giúp gia chủ hạn chế sử dụng thuốc trừ sâu và đảm bảo an toàn cho rau. Mô hình này phù hợp để trồng rau quanh năm, đặc biệt các loại rau chất lượng cao.
Tuy nhiên, nếu hệ thống thông gió chưa tối ưu, nhiệt độ bên trong có thể tăng cao hơn môi trường bên ngoài từ 1 – 2 độ C. Vì thế cần tính toán kỹ điều hướng quạt, cửa thông gió và lối đi để đảm bảo rau rau trồng ra với chất lượng tốt nhất.
Nhà lưới trồng rau dạng hở
Kiểu này lưới này chỉ che lưới phần mái hoặc một phần tường bao xung quanh. Ưu điểm là chi phí đầu tư thấp hơn khoảng 40% – 50% so với dạng kín và sẽ dễ xây dựng. Tuy nhiên, mức độ bảo vệ khỏi sâu bệnh không cao, nên vẫn phải kết hợp phun thuốc sinh học hoặc bẫy côn trùng. Nhà lưới này phù hợp cho mô hình trồng rau ngắn ngày, rau ăn lá, rau gia vị với mức đầu tư tiết kiệm.
Chuẩn bị trước những gì khi làm nhà lưới?
Trước khi bắt tay vào thi công, bạn cần chuẩn bị kỹ lưỡng để đảm bảo nhà lưới sau khi hoàn thành hoạt động hiệu quả, an toàn và tiết kiệm.
Khảo sát sân thượng
Đây là bước không thể bỏ qua nếu bạn muốn đảm bảo an toàn và hiệu quả khi trồng rau trên sân thượng:
Diện tích sân thượng
Xác định diện tích khả dụng để thiết kế nhà lưới phù hợp, tránh làm quá lớn gây áp lực lên kết cấu sàn, đồng thời tối ưu không gian trồng rau.
Hướng nắng
Chọn vị trí sân thượng nhận ánh sáng trực tiếp ít nhất 6–8 tiếng mỗi ngày. Ánh sáng đầy đủ giúp rau quang hợp tốt, phát triển nhanh. Vị trí có nhiều nắng làm rau xanh mướt, tăng năng suất thu hoạch. Tránh đặt nơi bóng râm hoặc khuất sáng làm cây còi cọc, dễ bệnh.
Hệ thống thoát nước
Thiết kế sân có độ dốc phù hợp để nước mưa dễ dàng thoát ra ngoài. Lỗ thoát nước phải thông thoáng, không bị nghẽn hoặc tắc gây ngập úng. Ngập úng làm rễ cây thối, ảnh hưởng đến sự sinh trưởng của rau. Đảm bảo thoát nước tốt còn giúp bảo vệ nhà lưới khỏi ẩm mốc, hư hại.
Sức chịu lực của sàn
Kiểm tra kỹ khả năng chịu tải của sân thượng trước khi đặt chậu lớn, giá thể dày. Đất ướt có trọng lượng lớn, tưới nước thường xuyên làm tăng tải trọng. Sàn yếu có thể gây nứt, hư hại nghiêm trọng, mất an toàn. Nếu cần, tăng cường kết cấu hoặc sử dụng chậu nhẹ, thiết kế phù hợp.
Gió và thời tiết
Sân thượng thường xuyên chịu gió lớn gây đổ, hư hại cây và nhà lưới. Thiết kế khung nhà lưới chắc chắn, sử dụng vật liệu bền và cứng cáp. Dùng dây rút, neo cố định chắc chắn để chống gió mạnh và bão lớn. Lắp thêm tấm chắn gió hoặc màn che khi cần thiết bảo vệ cây trồng.
Lựa chọn loại rau phù hợp
Trồng rau trên sân thượng nên chọn loại rau dễ trồng, phát triển nhanh và phù hợp với điều kiện nắng gió:
Rau ngắn ngày
Cải ngọt, cải thìa, xà lách, rau muống dễ trồng, thu hoạch sau 20–30 ngày. Rau này phát triển nhanh, phù hợp trồng sân thượng. Thu hoạch thường xuyên giúp cây tiếp tục ra lá non, năng suất cao. Đây là lựa chọn lý tưởng cho người mới bắt đầu trồng rau.
Rau ăn lá
Mồng tơi, rau dền, cải xoong phù hợp trồng quanh năm, không yêu cầu chăm sóc phức tạp. Chúng nhanh bén rễ, chịu hạn và ít sâu bệnh nên rất dễ trồng. Trồng loại rau này giúp bạn có nguồn rau xanh liên tục, bổ sung dinh dưỡng hàng ngày.
Cây gia vị
Húng quế, hành lá, ngò rí, rau răm chiếm ít diện tích, rất hữu ích trong bữa ăn. Chúng phát triển nhanh và dễ chăm, cung cấp hương vị thơm ngon cho món ăn. Trồng cây gia vị giúp tiết kiệm chi phí mua rau ngoài chợ, tiện lợi trong sử dụng.
Dụng cụ trồng rau
Chậu và thùng xốp
Chọn chậu và thùng có kích thước phù hợp từng loại rau, đảm bảo thoát nước tốt. Chậu nhựa nhẹ, dễ di chuyển, chống nứt vỡ khi đặt ngoài trời. Thùng xốp có độ bền cao, giữ đất ổn định, tránh rò rỉ ra sân thượng.
Giá thể trồng
Giá thể gồm đất sạch kết hợp xơ dừa và trấu hun giúp thoát nước nhanh, giàu dinh dưỡng. Xơ dừa giữ ẩm tốt, trấu hun tăng độ xốp, hạn chế nấm bệnh cho cây. Chọn giá thể tơi xốp giúp rễ phát triển mạnh, tăng khả năng hấp thụ dinh dưỡng
Bình tưới nước
Bình tưới phun sương giúp cung cấp nước đều, giảm áp lực lên cây non. Vòi tưới điều chỉnh tia nước tránh làm đổ đất, hư cây. Lựa chọn bình tưới có dung tích phù hợp với diện tích, thuận tiện mang vác.
Hạt giống và phân bón
Lựa chọn hạt giống
Chọn hạt giống từ thương hiệu uy tín, tỷ lệ nảy mầm trên 80% để đảm bảo hiệu quả. Hạt giống sạch, không bị sâu bệnh giúp cây phát triển khỏe mạnh. Ưu tiên giống rau phù hợp khí hậu và mùa vụ trồng trên sân thượng.
Phân bón hữu cơ vi sinh
Phân hữu cơ vi sinh giúp cải thiện độ màu mỡ đất, cung cấp dưỡng chất bền vững. Sử dụng phân hữu cơ giảm thiểu hóa chất, thân thiện với môi trường và an toàn cho người dùng. Phân giúp tăng khả năng kháng sâu bệnh, kích thích rễ phát triển mạnh.
Kết hợp phân bón
Kết hợp phân hữu cơ với phân vô cơ theo tỷ lệ phù hợp giúp cây phát triển toàn diện. Phân vô cơ bổ sung nhanh dinh dưỡng, hữu cơ giúp cải tạo đất lâu dài. Việc bón phân đúng kỹ thuật tránh gây ngộ độc cây hoặc ô nhiễm môi trường.
Dự trù chi phí
Việc lên kế hoạch chi phí sẽ giúp bạn tránh phát sinh và kiểm soát ngân sách hiệu quả. Một số khoản cần tính đến gồm:
Vật tư
Khung nhà lưới
Khung sắt hoặc ống nhựa nên chọn loại chịu lực cao, chống gỉ sét, tuổi thọ lâu dài. Khung phải vừa vặn với diện tích sân thượng, dễ lắp ráp và tháo dỡ. Khung chắc chắn giúp nhà lưới chịu được gió lớn, bảo vệ cây trồng hiệu quả.
Lưới che nắng và chống côn trùng
Lưới che nắng có thể chắn 40–60% ánh sáng, giảm nhiệt độ, tránh cây bị cháy lá. Lưới chống côn trùng ngăn chặn sâu bệnh phá hại, hạn chế dùng thuốc trừ sâu. Lưới phải bền, dễ vệ sinh và lắp đặt linh hoạt theo mùa.
Phụ kiện cố định
Dây rút và đinh vít chất lượng cao giúp cố định chắc chắn khung và lưới. Phụ kiện cần bền với thời tiết, không bị ăn mòn, đảm bảo an toàn khi gió lớn. Việc cố định đúng cách giúp giảm rung lắc, kéo dài tuổi thọ công trình.
Bạt phủ đất
Bạt phủ giữ ẩm cho giá thể, giúp hạn chế bay hơi nước, giảm tần suất tưới. Đồng thời bạt phủ ngăn cỏ dại phát triển cạnh tranh dinh dưỡng với cây trồng. Nên chọn bạt phủ làm từ vật liệu thân thiện môi trường, bền bỉ dưới ánh nắng.
Chi phí phát sinh
Vận chuyển vật tư
Chi phí vận chuyển vật tư lên sân thượng cần dự trù cả nhân công và thiết bị hỗ trợ. Vật tư nặng như đất, chậu lớn cần kỹ thuật nâng hạ an toàn, tránh làm hỏng sân thượng. Nên chọn đơn vị vận chuyển có kinh nghiệm để giảm rủi ro.
Thuê nhân công
Thuê nhân công có kinh nghiệm giúp lắp đặt khung, bạt phủ nhanh chóng, chuẩn kỹ thuật. Nhân công chăm sóc ban đầu hỗ trợ tưới nước, bón phân đúng cách, giúp cây phát triển tốt. Chi phí thuê nhân công tùy theo diện tích và mức độ phức tạp của công việc.
Chi phí chống thấm và sửa chữa
Sân thượng dễ bị thấm nước, cần chống thấm kỹ càng để bảo vệ kết cấu nhà. Dự phòng chi phí sửa chữa nhỏ như vá lỗ thủng, thay bạt phủ hoặc cố định khung. Bảo trì định kỳ giúp sân thượng bền bỉ, giảm chi phí sửa chữa lớn sau này.
| Hạng mục | Mục cụ thể | Số lượng/Diện tích | Đơn giá (VNĐ) | Tổng dự kiến (VNĐ) |
|---|---|---|---|---|
| 1. Vật tư | ||||
| Khung nhà lưới (sắt/ống nhựa) | 10-15 m² | 250.000 – 400.000/m² | 2.500.000 – 6.000.000 | |
| Lưới che nắng | 10 m² | 80.000 – 120.000/m² | 800.000 – 1.200.000 | |
| Lưới chống côn trùng | 10 m² | 50.000 – 80.000/m² | 500.000 – 800.000 | |
| Dây rút, đinh vít | Bộ | 200.000 – 400.000 | 200.000 – 400.000 | |
| Bạt phủ đất | 10 m² | 30.000 – 60.000/m² | 300.000 – 600.000 | |
| 2. Dụng cụ trồng rau | ||||
| Chậu nhựa, thùng xốp | 10 cái | 100.000 – 150.000/cái | 1.000.000 – 1.500.000 | |
| Giá thể (đất sạch, xơ dừa…) | 50-70 kg | 10.000 – 12.000/kg | 500.000 – 840.000 | |
| Bình tưới nước | 1 cái | 150.000 – 300.000 | 150.000 – 300.000 | |
| 3. Hạt giống và phân bón | ||||
| Hạt giống rau đa dạng | Bộ | 150.000 – 300.000 | 150.000 – 300.000 | |
| Phân bón hữu cơ vi sinh | 5-10 kg | 20.000 – 40.000/kg | 100.000 – 400.000 | |
| 4. Chi phí phát sinh | ||||
| Vận chuyển vật tư | Lần | 500.000 – 1.000.000 | 500.000 – 1.000.000 | |
| Thuê nhân công | Lần | 1.000.000 – 2.000.000 | 1.000.000 – 2.000.000 | |
| Chống thấm và sửa chữa nhỏ | Dự phòng | 500.000 – 1.000.000 |
500.000 – 1.000.000 |
|
| TỔNG CỘNG |
7.700.000 – 14.140.000 |
|||
Xem thêm: Chi phí làm nhà lưới 1000m2
Cách làm nhà lưới trồng rau trên sân thượng
Lên ý tưởng thiết kế
Khi làm nhà lưới trồng rau trên sân thượng, việc đầu tiên và quan trọng nhất chính là lên ý tưởng thiết kế phù hợp với mặt bằng và kết cấu nhà ở. Thiết kế đúng ngay từ đầu sẽ giúp bạn tối ưu không gian, đảm bảo an toàn và tiết kiệm chi phí đầu tư.
Ở bước này, bạn cần:
- Tính toán kích thước vừa đủ với diện tích sân thượng, không nên làm quá lớn gây áp lực lên kết cấu sàn
- Xác định loại và số lượng vật liệu nhẹ, dễ thi công, phù hợp với điều kiện trên cao
- Ước tính chi phí hợp lý, tránh phát sinh do thay đổi thiết kế giữa chừng
Ba yếu tố thiết kế cần đặc biệt lưu ý khi làm trên sân thượng:
- Phần mái: Chọn lưới che nắng, che mưa nhẹ nhưng bền; thiết kế mái nghiêng để thoát nước dễ dàng
- Chiều cao khung: Tối thiểu 2,5m để đảm bảo sự thông thoáng và tránh bị hấp nhiệt từ mái nhà
- Khung nhà: Ưu tiên sử dụng ống thép mạ kẽm hoặc khung nhôm nhẹ, chắc chắn nhưng không quá nặng để bảo vệ kết cấu sàn
Thiết kế nhà lưới đúng cách ngay từ đầu không chỉ giúp đảm bảo an toàn trên sân thượng mà còn tạo điều kiện thuận lợi để rau phát triển tốt, dễ chăm sóc, dễ thu hoạch và nâng cao hiệu quả kinh tế về lâu dài.
Thiết kế và lắp đặt khung nhà lưới
Hiện nay, thiết kế nhà lưới trên sân thượng có 3 kiểu phổ biến đó là kiểu mái bằng, kiểu mái dốc 2 bên và kiểu mái vòm. Tùy theo sở thích hay điều kiện mà bạn có thể lựa chọn kiểu thiết kế phù hợp. Thông thường, kiểu thiết kế mái bằng vẫn được ưa chuộng hơn cả.
Phần khung nhà lưới có thể sử dụng trụ bê tông hoặc ống thép để liên kết với nhau. Tuy nhiên, để giúp nhà lưới chắc chắn hơn cũng như giảm tải trọng lượng cho ngôi nhà, các đơn vị thi công thường kết hợp hai loại vật liệu này lại với nhau.
Theo yêu cầu của đơn vị thi công, khoảng cách giữa các cột của phần khung phải cách nhau từ 3-5m. Mật độ cột càng cao thì nhà lưới càng chắc chắn.
Ngoài ra, để tránh làm rách lưới trong lúc phủ, bạn nên bọc các đầu trụ bằng vải hoặc túi nilon. Sử dụng sợi kẽm 3mm – 5mm để cố định các trụ theo chiều song song hoặc đan chéo nhau theo hình chữ X.
Lựa chọn lưới chắn côn trùng
Để cây trồng phát triển tốt, bạn nên lựa chọn lưới màu trắng vì nó giúp cây hấp thụ ánh sáng hiệu quả. Bạn cũng có thể sử dụng lưới màu xanh hoặc màu đen. Tuy nhiên, những loại lưới này có độ bền không cao và chỉ thích hợp với những loại cây không cần nhiều ánh sáng.
Lưới chắn cũng có nhiều loại khác nhau, chúng được phân biệt dựa vào số lỗ/cm2. Để thuận tiện, tôi khuyên bạn nên lựa chọn lưới từ 16 đến 18 mesh cho phần mái và lưới 24 mesh cho bên hông nhà lưới. Số mesh càng cao, mật độ lỗ/cm2 càng dày, giúp ngăn chặn được nhiều loại côn trùng nhỏ hơn.
Hiện nay, các đơn vị kinh doanh lưới chắn thường bán lưới theo khổ. Vì thế bạn cần phải đo đạc kỹ lưỡng trước khi mua và cần chọn kích thước lớn hơn để tránh trường hợp thiếu hụt.
Có thể bạn quan tâm: Cách làm nhà lưới trồng rau đơn giản
Phủ lưới lên khung
Quá trình phủ lưới không đòi hỏi kỹ thuật cao, nhưng bạn cũng cần nắm được những yêu cầu sau:
- Bắt đầu phủ lưới từ phần mái xuống.
- Căng lưới với một lực vừa phải để tránh làm rách lưới.
- Cố định lưới với phần khung bằng dây rút hoặc dây kẽm. Đồng thời, nếu muốn chắc chắn hơn bạn có thể sử dụng thanh nẹp ở phía trên tấm lưới.
Làm nhà lưới trồng rau trên sân thượng tưởng chừng rất khó nhưng thật ra lại hết sức đơn giản. Chỉ cần bạn lưu ý những điều cần thiết và cách làm nhà lưới trồng rau trên sân thượng là đã có thể có được một khu trồng rau đầy ưng ý.
